شرائط جنس وعوض آن ( مسأله 2098 ) : جنسي را كه مىفروشد وچيزى را كه عوض آن مىگيرد ، پنج شرط دارد : ( ( أول ) ) آن كه مقدار آن با وزن يا پيمانه يا شماره ومانند اينها معلوم باشد . ( ( دوم ) ) آن كه بتواند آن را تحويل دهد ، واگر نه معامله صحيح نيست ، مگر آن كه آن را با چيزى كه مىتواند أو را تحويل دهد ، بفروشد كه در اين صورت معامله صحيح است ، ولى ظاهر آنست كه اگر خريدار بتواند آن چيزى را كه خريده بدست آورد ، هر چند فروشنده قادر نباشد كه آن را به أو تحويل دهد ، معامله صحيح است ، مثلا اگر اسبى را كه فرار كرده بفروشد ، وخريدار بتواند آن را پيدا كند معامله اشكال ندارد ، وصحيح مىباشد ، واحتياج بضميمه در اين صورت نيست . ( ( سوم ) ) خصوصياتى را كه در جنس وعوض است وبواسطة آنها ميل مردم به معامله فرق مىكند ، معين نمايند . ( ( چهارم ) ) آن كه متعلق حق ديگرى نباشد ، بطورى كه به خارج شدن از ملك مالك حق آن شخص از ميان برود . ( ( پنجم ) ) خود جنس را بفروشد نه منفعت آن را پس اگر مثلا منفعت يك سأله خانه را بفروشد ، صحيح نيست ولى چنانچه خريدار بجاى پول منفعت ملك خود را بدهد ، مثلا فرشى را از كسى بخرد وعوض آن ، منفعت يك سأله خانه خود را به أو واگذار كند ، اشكال ندارد ، واحكام اينها در مسائل آينده گفته خواهد شد . ( مسأله 2099 ) : جنسي را كه در شهري با وزن يا پيمانه معامله مىكنند در آن شهر انسان بايد با وزن يا پيمانه بخرد ، ولى مىتواند همان جنس را در شهري كه با ديدن معامله مىكنند ، با ديدن خريدارى نمايد . ( مسأله 2100 ) : چيزى را كه با وزن خريد وفروش مىكنند با پيمانه